Icelandic Notes

Þessir eru hlutir sem ég vil muna meðan ég er að læra þetta kúl tungumál. Íslenska er erfið, en kannski þetta geti hjálpað þér líka.

(thanks to Sara Björk for most of the examples)

Krummi krunkar úti,
kallar á nafna sinn:
„Ég fann höfuð af hrúti
hrygg og gæruskinn.“
Komdu nú og kroppaðu með mér,
krummi nafni minn.

Prepositions

Case Preposition Translation
Acc fyrir for
Acc gegnum through
Acc kringum around
Acc með with (possesion)
Acc um about
Acc undir going under
Acc við at, against, by
Acc á onto
Acc í into
Dat af off
Dat towards
Dat frá from
Dat með with (instrumental)
Dat nálægt near
Dat undir under
Dat á on / at
Dat í in
Dat úr out of
Gen milli between
Gen til to
Gen vegna because of
Gen án without

Relative pronouns

Table transposed from here.

  Enska Íslenska Dæmi á ensku Dæmi á íslensku
Nefnifall who, which, that sem I saw the boy who kicked the ball. Ég sá drengi sem sparkaði boltanum.
Þolfall whom, which, that sem The prosecutor accused the man whom the victims saw in the crime scene. Ríkissaksóknarinn fór í mál við mann sem fórnarlömb sáu í glæpssvæðinu.
Þágufall whom, which, that sem The girl whom I was to give the present to was not in the party. Stúlka, sem ég ætlaði að gefa gjöf, var ekki í boðinu.
Eignarfall whose   In this street are many houses whose roofs are falling off. Á þessari götu eru mörg hús, sem eru með fallandi þök/sem eru með þök, er eru að detta/sem eru þök að detta af
Tíð that Now, that the work is almost done, everyone wants to help all at once. Nú, að vinna er svo til gerð, vill sérhver hjálpa allt í einu.
Svæði where þar sem It was in the school where we learnt very important things for our life. Það var í menntaskólanum, þar sem vér lærðum einna mikilvægustu hlutir til vorar æfi.
Hreyfing til whither (archaic) þangað sem They landed on the shores whither the storm had tossed them. Þeir lentu á strendur, þangað sem ofsarok hafið kastað þeim.
Hreyfing frá whence (archaic) þaðan sem It was a remote village, whence little news reached the wider world. Það var afvikið þorp, þaðan sem fáar fréttir kómust til víða heimsins.

Useful bits of vocab

sem ég því miður gleymi oft…

ísl eng
frekar rather
að fara að… to begin to
jafnvel even (lit. equally well)
þótt although
algengt commonly
ýmsar various
aðeins only
hvorki […] né […] neither […] nor […]
ekki fyrr en á [19. öld] not until the [19th century]
í alvöru really
einu sinni once (one time)
þvílíkur […] what a […]
það er tímabært að […] it’s time to […]

Virðast vs sýnast

Both mean “it seems”, but sýnist is more common.

ísl eng notes
Mér virðist að þetta sé besti staðurinn. It seems to me that this is the best place. is there because it comes with .
Mér sýnist þetta vera besti staðurinn This seems to me to be the best place  
Mér sýnist þetta vera betlari It seems to me that this is a beggar. This is the more common way to say it.
Þetta virðist vera betlari It seems to be a beggar Can’t use “sýnist” here because you’re saying it in general, not your personal feelings on the matter.

Alveg vs algert

They have a pretty similar meaning but very different uses.

alveg = totally
algert = total

Examples:

  • Þið eruð alveg eins = you look exactly the same, you look totally alike
  • Ertu viss? = Are you sure?
  • Ertu alveg viss? = Are you totally sure?
  • Myndin var alger vitleysa = The movie was total nonsense
  • Frændi minn er algert rassgat = My nephew is “a total asshole” 1

Vera með vs eiga

  • ég á bókina = I own the book
  • ég er með bókina = I have the book
  • ég kom með bókina = I brought the book
  • ég er með dökkt hár = I have dark hair
  • ég á dökkt hár = you sound like a psychopath who steals people’s hair
  • ég á tvær systur = I have two sisters (for some reason you own your sisters but not your hair)

Miðmynd

Uses the -st verb ending (called miðmyndarending), and is used when the subject acts on itself.

hann klæðist = he dresses [himself] = он одевается

Að geta

Uses supine for some reason.

Ég get ekki talað íslensku.

Belonging

X á heima í/á/whatever Y”

Context distinguishes it from X lives in Y

Þú átt heima í koparnámunni!

“You belong in the copper mine!”

Proverbs

Misjöfn verða morgunverkin

People have different things to do in the morning (everyone’s different).

Bylur mest í tómri tunnu

The loudest sound comes from an empty barrel. Stupid people tend to be the loudest.

Ekki tjáir að deila við dómarann

No use arguing with the judge

Vinna gerir væran svefn

Working makes you sleep peacefully

Sjaldan hlýtur hikandi happ

Luck seldom comes to those who hesitate.


  1. (which means adorable in Icelandic slang)